Nhà Học Thuật

Những lý thuyết, định lý và cuộc tranh luận lớn nhất ở đỉnh các ngành: triết học, toán học, vật lý lý thuyết, tiến hoá, kinh tế học, ngôn ngữ học, khoa học nhận thức, triết học khoa học và những câu hỏi còn mở, kể cho người có học nghe hiểu mà vẫn đúng tầm.

Nguồn: nhahocthuat.com

1. Thanh điệu tiếng Việt từ đâu mà có: phát hiện của Haudricourt — 7:11
2. Saussure và tính võ đoán: vì sao con mèo được gọi là mèo — 7:20
3. Ngôn ngữ ký hiệu Nicaragua: lần đầu thấy một ngôn ngữ ra đời — 7:28
4. Bài toán khó của ý thức: vì sao não lại có cảm giác — 7:37
5. Căn phòng tiếng Trung của Searle: máy có thật sự hiểu không — 7:26
6. Bộ não dự đoán: lý thuyết cho rằng ta nhìn thấy điều mình chờ đợi — 7:25
7. Henry Molaison: người không nhớ được gì mới dạy ta về trí nhớ — 6:58
8. Não tách đôi: khi hai bán cầu không còn nói chuyện với nhau — 7:15
9. Ý thức ở động vật: bạch tuộc, ong và ranh giới của cảm nhận — 7:31
10. Vấn đề quy nạp của Hume: lấy gì chắc mặt trời mai vẫn mọc — 7:43
11. Kuhn và cấu trúc các cuộc cách mạng khoa học: hệ hình là gì — 7:15
12. Khoa học tiến bộ thế nào: Popper, Kuhn và Lakatos tranh luận — 7:25
13. Chủ nghĩa hiện thực khoa học: electron có thật hay chỉ là công cụ — 7:14
14. Luận đề Duhem và Quine: không thể thử một giả thuyết đơn lẻ — 7:23
15. Khủng hoảng tái lập: khi kết quả khoa học không làm lại được — 7:07
16. Bài toán P và NP: kiểm tra dễ thì giải có dễ không — 7:19
17. Giả thuyết Riemann: bí mật trong cách số nguyên tố phân bố — 7:22
18. Vật chất tối và năng lượng tối: phần vũ trụ ta chưa biết là gì — 7:38
19. Nghịch lý thông tin lỗ đen: thứ rơi vào có mất vĩnh viễn không — 7:13
20. Phương trình Navier và Stokes: bí ẩn triệu đô trong dòng nước — 7:17
21. Nguồn gốc ngôn ngữ: câu hỏi từng bị cấm bàn trong ngôn ngữ học — 7:31
22. Ngô Bảo Châu và bổ đề cơ bản: vì sao một bổ đề lại được Fields — 7:09
23. Hạt Higgs: từ dự đoán trên giấy tới giải Nobel vật lý — 7:13
24. Sóng hấp dẫn: một trăm năm từ dự đoán của Einstein tới giải Nobel — 7:21
25. Bất đẳng thức Bell: khi thí nghiệm cho thấy Einstein đã sai — 7:24
26. Tu Youyou và artemisinin: thuốc sốt rét tìm thấy trong sách cổ — 7:18
27. Những người bị giải thưởng bỏ sót: Meitner, Wu và Bell Burnell — 7:23
28. Bức màn vô minh của Rawls: chọn luật khi chưa biết mình là ai — 7:29
29. Định lý bất toàn của Gödel thật ra nói gì và không nói gì — 7:19
30. Cantor và các vô hạn: vì sao vô hạn cũng có lớn có nhỏ — 7:23
31. Định lý cuối cùng của Fermat: ba trăm năm và bảy năm của Wiles — 7:45
32. Giả thuyết Poincaré và nhà toán học từ chối mọi giải thưởng — 7:03
33. Nghịch lý Russell: một lá thư làm rung chuyển nền móng toán học — 7:17
34. Định lý bốn màu: khi máy tính lần đầu chứng minh một định lý lớn — 6:54
35. Vì sao tương đối rộng và cơ học lượng tử chưa hợp nhất được — 7:25
36. Bài toán đo lường lượng tử: con mèo và chuyện chưa có hồi kết — 7:25
37. Mũi tên thời gian: vì sao thời gian chỉ chạy một chiều — 7:40
38. Định lý Noether: vì sao đối xứng sinh ra định luật bảo toàn — 7:21
39. Lý thuyết dây hứa hẹn gì và vì sao vẫn bị hoài nghi — 7:14
40. Mô hình chuẩn: lý thuyết thành công nhất nhưng vẫn chưa đủ — 6:49
41. Gen vị kỷ: chọn lọc tự nhiên diễn ra ở gen hay ở cá thể — 7:15
42. Lòng vị tha tiến hoá thế nào khi người lạ cũng giúp nhau — 7:19
43. Cân bằng ngắt quãng: tiến hoá chậm đều hay đứng yên rồi bứt phá — 6:53
44. Thuyết nội cộng sinh: ty thể trong tế bào ta từng là vi khuẩn — 7:03
45. Thuyết tiến hoá trung tính: khi may rủi quan trọng hơn chọn lọc — 7:16
46. Tổng hợp tiến hoá hiện đại và cuộc tranh luận có nên mở rộng — 7:11
47. Bàn tay vô hình của Adam Smith thực ra nói gì — 7:11
48. Lợi thế so sánh: vì sao người giỏi mọi thứ vẫn nên trao đổi — 6:58
49. Cân bằng Nash là gì và vì sao người thông minh vẫn cùng thua — 7:22
50. Lý thuyết triển vọng: vì sao mất đau hơn được cùng một khoản — 7:04
51. Bi kịch của cái chung và lời đáp của Elinor Ostrom — 7:01
52. Thị trường quả chanh: khi người bán biết nhiều hơn người mua — 7:13
53. Chomsky và câu hỏi ngữ pháp có sẵn trong não từ lúc sinh ra — 7:33
54. Giả thuyết Sapir và Whorf: ngôn ngữ có định hình cách ta nghĩ — 7:29
55. Ngữ hệ Ấn Âu: vì sao tiếng Phạn, Hy Lạp và Anh lại là họ hàng — 7:30
56. Ta tư duy vậy ta tồn tại: Descartes nghi ngờ đến đâu và để làm gì — 7:41
57. Vấn đề Gettier: vì sao tin đúng có lý do vẫn chưa phải là biết — 7:27
58. Bài toán xe điện nói gì về cách con người phán xét đúng sai — 7:40
59. Vị lợi hay nghĩa vụ: Mill và Kant khác nhau ở đâu về đúng sai — 7:26
60. Con tàu Theseus: thay hết từng phần thì ta còn là ta không — 7:30